Nhọc nhằn... bản làng Ca

Làng Ca là một trong hai làng nghèo nhất ở xã Cát Thịnh, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái. Đa số đồng bào là người dân tộc H'mông, nguồn thu chủ yếu trông vào cây ngô, cây sắn trên những ngọn đồi trọc bạc màu cằn cỗi... Một bé gái mới 17 tuổi đã là mẹ của 2 đứa con, 2 bé trai mới 8 tuổi đã phải vào rừng kéo gỗ để kiếm sống cùng cha mẹ, bà cụ hom hem không nhớ nổi nhà mình có bao nhiêu con cháu, trẻ con trong bản đứa có quần thì thiếu áo, đứa có áo thì thiếu quần... mọi thứ đều tiêu điều rách nát... Đó là thực trạng mà phóng viên đã tận mắt chứng kiến khi đến thăm bản làng Ca.





Đường từ trung tâm xã Cát Thịnh vào đến bản làng Ca dài hơn 7km, đoàn công tác phải vượt qua nhiều con dốc gập gềnh và ổ trâu, ổ voi..



Vượt qua những con suối rộng, bắc qua chỉ là chiếc cầu phao tre tạm bợ...


Do đường xấu và quá lầy lội, trơn trượt nên đoàn công tác thường xuyên phải "cuốc bộ"...


Trong khi đó, với những người dân nơi đây phương tiện đi lại chính của họ là đi bộ... 


Đi bộ...


Và đi bộ...


Hiếm lắm chúng tôi mới gặp một vài gia đình có ngựa làm phương tiện di chuyển, song chủ yếu cũng để làm công cụ thồ, vác...


Vì thế, xe máy của đoàn công tác như một thứ công cụ "xa xỉ" ở nơi đây...


Sau hơn 2 giờ đồng hồ "vật lộn", chúng tôi cũng đã đến được bản làng Ca. Một khung cảnh thanh bình, xanh mát hiện ra trong mắt chúng tôi...


Nhưng để đến được cổng bản làng Ca chúng tôi cũng phải mất hơn 30 phút đông hồ nữa..


Bọn trẻ thấy có người lạ đến làng chạy ùa ra xem.


Nói tiếng Kinh còn chữa sõi, nhưng chúng cũng rất ngoan ngoãn tự giác chào khách...


Ở nơi đây, sự nghèo khó hiện hữu khắp mọi nơi



Cả bản làng chỉ toàn những ngôi nhà lụp xụp, xiêu vẹo


Khói, bếp nguội lạnh...


Quanh năm thu nhập chỉ trông vào vài vụ ngô, vụ sắn...


























Hai cháu Sùng A Sinh, Vừ A Dính mới 8 tuổi đầu đã phải bỏ học vào rừng kéo gỗ cùng cha mẹ kiếm sống


Vì phải vật lộn kiếm kế sinh nhai người lớn ở làng Ca thường xuyên đi vắng xa và để lũ trẻ ở nhà 1 mình...




Năm lên 4, bố mẹ đi làm nương Sùng A Sinh ở nhà một mình chẳng may ngã vào nồi cám lợn mới nấu, do thiếu thốn về thuốc men, y tế cả vùng cổ, bụng, lưng em đã bị bỏng phần da bị biến dạng...


Mới 17 tuổi, Sùng Thị Ná đã là mẹ của 2 đứa con. Lệ tảo hôn ở làng Ca đang làm cho cuộc sống người dân bản đã nghèo lại càng nghèo hơn


Bà cụ già khi được hỏi, nhà có bao nhiêu con cháu? Bà chỉ cười lắc đầu bảo: Tao không nhớ! Đẻ dày, đẻ mau cũng là một trong những lý do khiến cho cái nghèo bám riết lấy cuộc sống của người dân làng Ca...


Giàng Thị Lềnh, 21 tuổi nhưng đã có tới 5 đứa con..


3 đứa lớn nhà chị Lềnh là Sùng Sái Na (6 tuổi), Sùng Sái Ni (7 tuổi) và Sùng Chử (8 tuổi)


Sùng Mây (2 tuổi) là con gái thứ 4 của chị Lềnh


Trẻ con trong bản đứa nào cũng nhếc nhác, đen đúa..


..Áo quần xộc xệch.. 


Điểm trường làng Ca, nơi học chữ của hơn 40 đứa trẻ người H'mông, tiêu điều, ọp ẹp...


Trường học mà "vá víu", tạm bợ thế này...


Thì làm sao thầy dạy tốt, trò học tốt được?

Phải vất vả lắm thầy giáo mới huy động được các em đến lớp, đến trường và bụng lũ trẻ lúc nào cũng trong tình trạng đói...




Chúng vội vã ăn từng chiếc bánh một như sợ ai đó sẽ cướp mất từ tay chúng...  


Rồi hả hê khi đã ấm cái bụng.


Nhóm phóng viên vinh dự được dự một giờ học của lũ trẻ bản làng Ca..


Lớp học không có bàn, cũng chẳng có bút sách.. ghế ngồi của các em được kê tạm bợ bằng mấy thanh gỗ lên các viên gạch xỉ

Số trẻ đến lớp chỉ đếm trên đầu ngón tay, thầy giáo Hoàng Xuân Tùng cho biết, mặc dù đã rất tích cực vận động bà con nhưng số trẻ bỏ học vẫn xảy ra như cơm bữa.



 
Theo thầy Tùng, nếu lũ trẻ được ăn no bụng chúng sẽ rất chăm và siêng học, bằng chứng là những đứa chăm chỉ đến lớp mới vài tháng đã nói được tiếng Kinh, đã nhận diện được bảng chữ cái và hát các bài hát
 
Thầy giáo Tùng quê ở Lập Thạch, Vĩnh Phúc lên điểm trường Làng Ca công tác đã được 2 năm, thầy cho biết, đúng là cuộc sống nơi đây quá vất vả và thiếu thốn. Không có giao thông, không điện, không nước và cũng không có cả sóng điện thoại nữa, người bạn thân nhất của thầy hiện tại là chiếc đài radio nhỏ để nghe cho đỡ buồn...


Chia tay bản làng Ca, đoàn công tác được các em ra tận cổng tiễn...


Sự bịn rịn quấn lấy chúng tôi..


Đọng lại là những ánh mắt..




Những nụ cười...

Những gương mặt ẩn chứa bao điều muốn nói...

Các em ngồi đó với sự đợi chờ, đợi chờ một điều gì đó mới cho gia đình, cho bạn bè, cho thầy cô và cho chính cuộc sống của các em.


Văn Chấn, Yên Bái ngày 29 tháng 5 năm 2015

Đoàn Nho