Hội thảo “Hiểu về Bệnh cao huyết áp”

Vừa qua, Hội thảo “Hiểu về Bệnh cao huyết áp” do Câu lạc bộ bệnh nhân tim mạch Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn đã diễn ra thành công tốt đẹp. Hơn 50 thành viên tham dự đều hài lòng vì có được thông tin bổ ích giúp ngăn ngừa, chăm sóc và điều trị bệnh cao huyết áp.





NHỮNG THÔNG TIN CẦN BIẾT VỀ BỆNH CAO HUYẾT ÁP


Cao huyết áp (hay còn gọi là tăng huyết áp) là một bệnh mạn tính trong đó áp lực áp lực máu đo được ở động mạch tăng cao. Hiện nay, có khoảng 30% dân số thế giới mắc bệnh cao huyết áp. Cao huyết áp được xem là “kẻ giết người thầm lặng”, vì không chỉ gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người mắc mà còn là một loại bệnh gây tử vong cao. Bác sĩ…, khoa tim mạch bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn đã cung cấp cho bạn đọc những kiến thức bổ ích để phòng ngừa và điều trị căn bệnh này. 

Nguyên nhân nào gây huyết áp cao?

Đa số các trường hợp bị bệnh cao huyết áp là không có nguyên nhân trực tiếp. Tuy nhiên, có một vài yếu tố nguy cơ cao gây cao huyết áp như: thừa cân béo phì, ăn nhiều muối, hút thuốc lá, uống nhiều rượu, thiếu vận động, stress, tuổi già và di truyền… 

Huyết áp tâm thu và tâm trương là gì?

Các chỉ số huyết áp được đo bằng milimet thủy ngân (mmHg) và được viết như là áp suất tâm thu - lực của máu lên thành động mạch khi tim bạn đập - qua áp lực tâm trương - huyết áp giữa các xung nhịp. Ví dụ, một số huyết áp được viết là 120 / 80mmHg, hoặc "120 trên 80". Huyết áp tâm thu là 120 và huyết áp tâm trương là 80.

Huyết áp bình thường là gì?

Đo huyết áp có thể được phân loại như sau:
- Huyết áp bình thường hoặc lý tưởng là một áp lực tâm thu 120mmHg hoặc ít hơn và áp suất tâm trương 80mmHg hoặc ít hơn.
- Huyết áp tâm thu giữa 120-139mmHg hoặc huyết áp tâm trương từ 80-89mmHg là bình thường. 
- Huyết áp tâm thu 140 mmHg trở lên và / hoặc huyết áp tâm trương 90mmHg hoặc nhiều hơn là tăng huyết áp (huyết áp cao).

Những bệnh khác nào có liên quan đến cao huyết áp?

Một số vấn đề sức khỏe khác có thể có liên quan đến huyết áp cao, bao gồm:
Xơ vữa động mạch: Xơ vữa động mạch là tổn thương trong đó một khối vật chất bất thường tạo thành bên trong động mạch, bám lên thành động mạch khiến lòng động mạch bị hẹp lại. Điều này làm cản trở quá trình vận chuyển máu trong cơ thể. Tăng huyết áp góp phần gây xơ vữa động mạch. Khi tim đập, sẽ đẩy máu qua các động mạch trong toàn bộ cơ thể. Huyết áp cao hơn bình thường khiến mỗi nhịp tim, động mạch khắp cơ thể sẽ căng lên và kéo dài hơn so với bình thường. Sự bất thường này có thể làm tổn thương các tế bào nội mạc, gây xơ vữa động mạch. 

Bệnh tim: Suy tim (tim không thể bơm đủ máu), bệnh tim thiếu máu cục bộ (các mô tim không nhận đủ máu), và bệnh cơ tim phì đại tăng huyết áp (tim mở rộng) đều liên quan với huyết áp cao.

- Bệnh thận: Tăng huyết áp có thể gây tổn hại các mạch máu và khả năng lọc của thận, khiến thận không thể bài tiết chất thải đúng cách.

Đột quỵ: Cao huyết áp có thể dẫn đến đột quỵ, hoặc bằng cách gây ra quá trình xơ vữa động mạch (có thể dẫn đến tắc nghẽn do có các cục máu đông), hoặc bằng cách làm suy yếu thành mạch máu, làm vỡ mạch máu, gây đột quỵ. 
- Bệnh mắt: Cao huyết áp có thể gây tổn hại các mạch máu rất nhỏ ở võng mạc.

Làm sao để biết nếu bị huyết áp cao?

Huyết áp cao thường không có bất kỳ triệu chứng rõ ràng nào. Vì vậy, bạn không thể cảm nhận nó. Vì lý do đó, tăng huyết áp thường được chẩn đoán bởi những cuộc thăm khám, các xét nghiệm tại bệnh viện. Nếu trong gia đình có người mắc cao huyết áp, nghĩa là bạn cũng có những yếu tố nguy cơ. Vì vậy, bạn càng nên thăm khám để biết mình có bị cao huyết áp hay không. 

Nếu huyết áp quá cao, bạn có thể bị đau đầu cách khác thường, đau ngực và suy tim (đặc biệt là khó thở). Nếu bạn có bất cứ triệu chứng nào đáng nghi ngờ, hãy tìm sự tư vấn y tế ngay lập tức.

Điều trị cao huyết áp như thế nào?

Bên cạnh việc điều trị bằng thuốc, thay đổi lối sống được xem là một điều kiện quan trọng nhất để điều trị cao huyết áp. Những gì bạn có thể làm là: giảm cân, ngừng hút thuốc, ăn một chế độ ăn uống lành mạnh, giảm lượng muối trong chế độ ăn uống của bạn, tập thể dục thường xuyên, hạn chế uống rượu.

Thuốc điều trị cao huyết áp có tác dụng phụ không?

Như với bất kỳ loại thuốc điều trị bệnh khác, thuốc điều trị cao huyết áp cũng có nhiều tác dụng phụ như: 
- Thuốc lợi tiểu: đau đầu, suy nhược, đau khớp hoặc cơ, nồng độ kali trong máu thấp.
Chất ức chế ACE: ho khan và dai dẳng, nhức đầu, tiêu chảy, huyết kali cao
- Thuốc chẹn thụ thể Angiotensin: mệt mỏi, chóng mặt hoặc ngất xỉu, đau cơ, tiêu chảy
- Thuốc chẹn kênh canxi: chóng mặt, khó thở, nhịp tim, mắt cá chân sưng
Beta-blockers: chóng mặt hoặc đầu lâng lâng, giảm khả năng tình dục, buồn ngủ, nhịp tim thấp

Chế độ ăn uống nào bạn có thể áp dụng?

Chế độ ăn Dash là chế độ ăn uống được cho là rất hiệu quả trong việc làm giảm huyết áp cao. Phương pháp này khuyến khích bạn giảm lượng natri trong bữa ăn và ăn thức ăn giàu dinh dưỡng. 

Trong đó khuyến cáo bạn nên ăn với thành phần ăn trên tổng calo là: Tổng lượng chất béo: tối đa 27%, Chất béo bão hòa: tối đa 6%, Protein: Khoảng 20%, Carb: Khoảng 50%, Cholesterol: 150mg, Natri: tối đa 2300mg (1500mg được khuyên dùng cho người huyết áp cao), Kali: 4700mg, Canxi: 1250mg, Chất xơ: 30g.
Phương pháp Dash ngoài việc làm giảm huyết áp còn tốt cho người loãng xương, ung thư, tim mạch và tiểu đường.

Bạn nên lưu ý về việc ăn nhiều trái cây, rau quả và thực phẩm từ sữa ít chất béo. Ăn ít các loại thực phẩm có nhiều chất béo bão hòa và cholesterol, chẳng hạn như các loại thực phẩm chiên. Ăn các sản phẩm ngũ cốc nguyên hạt, cá, gia cầm và các loại hạt. Ăn ít thịt đỏ và đồ ngọt. Ăn thực phẩm có nhiều chất magiê, kali và canxi.

Khi nào tôi nên tìm kiếm sự tư vấn y tế về bệnh cao huyết áp?

Nếu bạn được chẩn đoán mắc bệnh cao huyết áp, điều quan trọng là bạn cần đi tái khám cách thường xuyên. Bạn cũng nên nói chuyện với bác sĩ khi nhận thấy mình không đáp ứng với quá trình điều trị cũng như việc huyết áp của bạn vẫn không biến chuyển. 

Nếu bạn gặp bất kỳ tác dụng phụ nào khi dùng thuốc huyết áp, bạn cũng cần tham khảo ý kiến của bác sĩ. Bác sĩ có thể sẽ giúp bạn điều chỉnh liều lượng hoặc thay thuốc khác cho bạn. 

Có loại thuốc nào gây ra huyết áp cao không?

Một số loại thuốc có thể gây ra huyết áp cao. Chúng bao gồm các chất kích thích, hydrochloride methylphenidate, corticosteroid, kích thích tố, thuốc trị đau nửa đầu, cyclosporin và erythropoietin. 

Ngoài ra, nhiều loại thuốc có chứa pseudoephedrine và ephedrine (ví dụ, dị ứng, cảm lạnh, ho, thuốc ức chế sự thèm ăn) có thể gây ra huyết áp cao.

Bạn nên hỏi ý kiến của bác sĩ về những loại thuốc mình đang dùng để nhận được lời khuyên trong quá trình điều trị bệnh cao huyết áp.

http://www.webmd.boots.com/hypertension-high-blood-pressure/guide/high-blood-pressure-faqs

 

(Thông tin được tư vấn bởi BS. Nguyễn Hữu Trâm Em - Quyền Tổng Giám Đốc Bệnh Viện Hoàn Mỹ Sài Gòn)