Đẩy mạnh triển khai bệnh án điện tử tại các bệnh viện

Ngày 30/6/2017, tại Quảng Bình, Cục Công nghệ thông tin (CNTT), Bộ Y tế phối hợp với Bệnh viện Việt Nam – Cuba Đồng Hới tổ chức Hội thảo đẩy mạnh triển khai bệnh án điện tử tại các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế. Tham dự Hội thảo có 120 đại biểu đến từ các Vụ, Cục của Bộ Y tế, 40 bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế, một số Sở Y tế và một số bệnh viện tư nhân, một số công ty CNTT, các chuyên gia CNTT trong nước và chuyên gia CNTT Nhật Bản.

Thế kỷ 21, với sự bùng nổ của vạn vật kết nối, tạo nên một kỷ nguyên mới cho sự thịnh vượng, trong đó công nghệ thông tin là phương tiện quan trọng tác động sâu sắc đến toàn xã hội. Kinh tế tri thức với sản phẩm mũi nhọn là công nghệ thông tin đang thể hiện vai trò và sức mạnh vượt trội chi phối hoạt động của con người. Trong đó, Y tế điện tử đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc cung ứng dịch vụ chăm sóc y tế trong thế kỷ 21. Bệnh viện thông minh, y tế thông minh được xác định với nền tảng là bệnh án điện tử, thu nhận thông tin từ hệ thống thông tin bệnh viện HIS, LIS, RIS/PACS. Y tế thông minh lần đầu tiên được đưa vào Nghị quyết số 16/NQ-CP ngày 8/6/2012 của Chính phủ, nhằm thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TƯ ngày 16/01/2012 của Ban chấp hành Trung tương về xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ nhằm đưa nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020. 
Tổ chức Y tế Thế giới định nghĩa Bệnh án điện tử (EMR) là hồ sơ sức khỏe của bệnh nhân theo thời gian thực kết hợp với các công cụ hỗ trợ ra quyết định dựa trên bằng chứng hỗ trợ bác sĩ ra quyết định. EMR có thể sắp xếp và tự động hóa quy trình công việc của bác sĩ đảm bảo tất cả thông tin lâm sàng, cận lâm sàng được thông suốt. EMR cũng giúp thu thập dữ liệu không những hỗ trợ tốt cho việc chăm sóc sức khỏe mà còn hỗ trợ cho các công tác khác như tính viện phí, quản lý chất lượng, báo cáo kết quả điều trị, báo cáo thống kê bệnh viện, …
Hơn nữa, EMR có thể chứa các ứng dụng lâm sàng vận hành dựa trên dữ liệu trong kho lưu trữ chẳng hạn như hệ thống hỗ trợ ra quyết định lâm sàng (CDSS), phần mềm nhập chỉ định của bác sĩ (CPOE), quản lý thuật ngữ y khoa (CMV), hệ thống báo cáo kết quả. Nói chung, EMR hỗ trợ các bác sĩ và nhà quản lý tối ưu hóa quy trình công việc nhằm nâng cao hiệu quả công việc. EMR có thể được gọi là liên thông (interoperability) trong trường hợp EMR có thể trao đổi dữ liệu tuân thủ định dạng tiêu chuẩn dành cho việc trao đổi.
Hiện nay việc triển khai EMR ở trên thế giới cũng còn khiêm tốn. Theo số liệu thống kê tới năm 2015, nước Mỹ mới chỉ có 4,2%, Canada 0,2%, Châu Âu 0,1%, Châu Á Thái Bình Dương 0,5%, Trung Đông 0% số bệnh viện đạt được mức độ cao nhất trong mô hình 7 mức về phát triển bệnh án điện tử của HIMSS (bệnh án điện tử hoàn chỉnh, BV không giấy tờ).
Triển khai bệnh án điện tử (EMR) tại các bệnh viện là một hoạt động quan trọng của Bộ Y tế nhằm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin bệnh viện, thực hiện  nhiệm vụ Chính phủ giao tại Nghị quyết số 36a/NQ-CP về Chính phủ điện tử và Quyết định số 1819/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chương trình quốc gia về ứng dụng CNTT trong hoạt động cơ quan nhà nước giai đoạn 2016-2020, trong đó nêu rõ Bộ Y tế xây dựng Hệ thống bệnh án điện tử, triển khai trên toàn quốc trước ngày 01/01/2018.
Hội thảo ngày là nơi gặp gỡ, trao đổi, thảo luận giữa 3 nhà: nhà quản lý (Bộ Y tế, Sở Y tế), đơn vị sử dụng (bệnh viện), nhà cung cấp (công ty CNTT) và các chuyên gia công nghệ thông tin để thống nhất triển khai có hiêu quả bệnh án điện tử trong các cơ sở khám, chữa bệnh, cụ thể trước mắt là các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế, sau đó sẽ nhân rộng trọng toàn quốc. Ở Việt Nam, hầu hết các BV đã có hệ thống thông tin bệnh viện, 06 bệnh viện trong dự án bệnh án điện tử của Bộ Y tế đã triển khai bệnh án điện tử nhưng chưa hoàn chỉnh.
Tại hội thảo, Cục CNTT, Bộ Y tế chính thức yêu cầu các BV khẩn trương triển khai EMR, trước hết các BV trực thuộc Bộ Y tế từ nay đến ngày 01/01/2018 phải xây dựng Dự án triển khai bệnh án điện tử, trình Bộ Y tế phê duyệt để triển khai EMR từ 01/01/2018. Cục CNTT đề nghị các giám đốc bệnh viện phải quyết tâm và quyết liệt triển khai EMR.
Các Đại biểu tham dự Hội thảo đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm, giải pháp và đóng góp nhiều ý kiến về ứng dụng CNTT trong quản lý bệnh viện. Các đại biểu đều khẳng định, việc triển khai EMR ở Việt Nam là tất yếu, phù hợp với xu hướng phát triển y tế điện tử ở trong nước và quốc tế. Triển khai bệnh án điện tử là quá trình phấn đấu liên tục, bền bỉ, khó khăn, phải đầu tư nhiều nguồn lực. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo quyết liệt của Bộ Y tế, sự cố gắng của các bệnh viện, từng bước có thể triển khai thành công bệnh án điện tử ở các bệnh viện ở nước ta. Bộ Y tế, các Sở Y tế cần xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể để triển khai EMR. Các đại biểu cũng kiến nghị Bộ Y tế sớm ban hành tiêu chuẩn về EMR, tài liệu chuyên môn, hướng dẫn cụ thể triển khai EMR. Đặc biệt, các đại biểu đề nghị Bộ Y tế phối hợp với Bộ Tài chính để quy định kinh phí CNTT được tính vào giá thành dịch vụ Y tế và được bảo hiểm y tế chi trả theo quy định.
 
Các đại biểu tham dự Hội thảo triển khai bệnh án điện tử tại Quảng Bình
 
Phát biểu kết luận Hội thảo, PGS.TS. Trần Quý Tường yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi xây dựng phần mềm ứng dụng trong công tác quản lý phải tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật quy định tại Thông tư 22/2013/TT-BTTTT ngày 23/12/2013 của Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành danh mục tiêu chuẩn kỹ thuật về ứng dụng công nghệ thông tin trong cơ quan nhà nước và Quyết định 2035/QĐ-BYT ngày 12/6/2013 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc công bố danh mục kỹ thuật về ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực y tế. Một số yêu cầu cụ thể với các phần mềm như sau:
- Phần mềm Quản lý thông tin bệnh viện (HIS) phải chuẩn hóa toàn bộ danh mục dùng chung hiện đang sử dụng trong phần mềm theo danh mục dùng chung do Bộ Y tế và cơ quan có thẩm quyền ban hành;
- Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chủ động trang bị hoặc nâng cấp phần mềm quản lý thông tin xét nghiệm, chú trọng áp dụng tiêu chuẩn trong nước và quốc tế nhằm đảm bảo kết nối liên thông, trao đổi dữ liệu giữa LIS với phần mềm HIS và với các trang thiết bị, máy xét nghiệm;
- Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chủ động trang bị hoặc nâng cấp phần mềm chẩn đoán hình ảnh (RIS/PACS), áp dụng tiêu chuẩn HL7 và DICOM nhằm đảm bảo khả năng kết nối liên thông, trao đổi dữ liệu chẩn đoán hình ảnh giữa RIS/PACS với phần mềm HIS và với các thiết bị sinh ảnh.
- Về phần mềm Bệnh án điện tử: Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải trang bị hoặc thuê phần mềm HIS, LIS, RIS/PACS nhằm đáp ứng đầy đủ dữ liệu/thông tin cho phần mềm EMR. Phần mềm EMR phải áp dụng tiêu chuẩn HL7 bản tin, Kiến trúc tài liệu lâm sàng (HL7 CDA) nhằm đảm bảo khả năng kết nối liên thông, trao đổi dữ liệu lâm sàng với các phần mềm y tế khác.
Cục trưởng Trần Quý Tường cũng đề nghị các Sở Y tế chỉ đạo các bệnh viện khẩn trương xây dựng Dự án, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, hằng năm ưu tiên bố trí nguồn lực cho việc triển khai EMR tại các bệnh viện. Các Doanh nghiệp về công ty CNTT nên đầu tư, hỗ trợ ban đầu cho các bệnh viện triển khai thí điểm EMR và phối hợp với Cục CNTT xây dựng, hoàn thiện các tài liệu chuyên môn, hướng dẫn triển khai EMR.


(Lê Hảo)