Đặt Stent thực quản - phương pháp hỗ trợ tối ưu bệnh nhân ung thư thực quản giai đoạn cuối

Ung thư thực quản là khối u ác tính xuất phát từ các tế bào biểu mô của thực quản. Khi khối u đã phát triển lớn sẽ chèn ép thực quản, việc ăn uống của người bệnh sẽ trở nên khó khăn, một số người bệnh thậm chí rất khó khăn khi uống nước và dẫn đến mất sức, suy kiệt do thiếu dinh dưỡng. Phương pháp đặt stent thực quản là một trong những phương pháp tối ưu để hỗ trợ người bệnh ở giai đoạn cuối, giúp họ có thể tự ăn uống. Tại Cần Thơ, bệnh viện Đa Khoa Hoàn Mỹ Cửu Long đã thực hiện thành công phương pháp đặt stent thực quản, giúp người bệnh nâng cao sức khỏe, giảm đau đớn để chống chọi với bệnh tật.


Những điều cần biết về ung thư thực quản
Dấu hiệu nhận biết: Bệnh thường không có dấu hiệu ở giai đoạn sớm, tuy nhiên khi khối u đã phát triển sẽ gây ra một số triệu chứng như:
- Nuốt đau, nuốt khó.
- Gầy sút cân nhiều.
- Ợ nóng mãn tính
- Trào ngược thức ăn
- Đau họng hoặc lưng, phía sau xương ức hoặc hai xương bả vai.
- Rát họng hoặc ho kéo dài.
- Nôn.
- Ho ra máu.

Đối tượng dễ mắc bệnh: Tỷ lệ bệnh tăng dần theo độ tuổi, thường gặp ở độ tuổi 55-85 tuổi và tỷ lệ nam mắc bệnh nhiều hơn nữ, tuy nhiên người mắc bệnh vẫn có thể ở độ tuổi trẻ hơn do các nguyên nhân như
  • Người trên 40 tuổi, là nam giới hoặc uống rượu, hút thuốc lá thường xuyên
  • Thói quen ăn nóng, uống nóng hoặc thức ăn có chứa nitrosamin như mắm, dưa muối. Chế độ ăn ít trái cây và rau quả làm tăng tỷ lệ ung thư thực quản.
  • Có các bệnh lý khác tại thực quản như: Viêm dạ dày- thực quản trào ngược axit dạ dày  kéo dài, loét hẹp đoạn dưới thực quản, nhiễm HPV…
  • Trong gia đình có người thân bị ung thực quản hoặc người béo phì thì nguy cơ tăng cao hơn.
  • Mắc một số ung thư khác vùng đầu mặt cổ như khoang miệng, họng miệng và hạ họng – thanh quản.

Các phương pháp chuẩn đoán bệnh: Để chẩn đoán ung thư thực quản, bác sĩ thường chỉ định bệnh nhân thực hiện các xét nghiệm như chụp ảnh thực quản có uống thuốc cản quang; nội soi thực quản... Nếu có nghi ngờ vùng bất thường của thực quản, bác sĩ có thể lấy bệnh phẩm tế bào và mô bệnh học làm giải phẫu bệnh, từ đó nhìn thấy tổ chức ung thư hoặc các bất thường dẫn đến ung thư hay tổn thương khác.

Điều trị bệnh: Tùy theo từng giai đoạn và vị trí của khối u mà Bác sĩ sẽ có 1 phác đồ điều trị thích hợp cho bệnh nhân. Các cách điều trị bệnh có thể kể đến như : hóa trị, xạ trị và phẫu thuật. Đối với giai đoạn I,II phẫu thuật là phương pháp điều trị chính, bệnh nhân giai đoạn muộn hơn nên được điều trị bằng tia xạ, nếu bệnh nhân đáp ứng với điều trị có thể cân nhắc phẫu thuật ở bước tiếp theo. Khi bệnh đã có biểu hiện di căn xa, phương pháp điều trị chính là hóa trị liệu kết hợp với điều trị bổ trợ. Tiên lượng của bệnh phụ thuộc chủ yếu vào kích thước, độ xâm lấn của u và tình trạng hạch vùng.


Hình ảnh nội soi thực quản trước và sau khi đặt stent

Nâng đỡ dinh dưỡng – nguyên tắc không thể thiếu trong điều trị ung thư thực quản
Dù điều trị bằng phương pháp nào, nguyên tắc chung và quan trọng nhất là phải kết hợp với nâng đỡ dinh dưỡng cho người bệnh. Vì bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến thực quản, cản  đường đi của thức ăn nên dễ gây ra tình trạng nghẹn, không ăn được khi khối u phát triển lớn, làm người bệnh suy kiệt, mất sức do thiếu dinh dưỡng. Trước đây, người bệnh sẽ được mở dạ dày ra da (đưa ống xông từ ngoài qua thành bụng vào dạ dày) để bơm thức ăn vào dạ dày. Việc này tốn thời gian cho người bệnh và người thân, phải vệ sinh ống thường xuyên, gây nhiều đau đớn và biến chứng khó lường, đặc biệt là gây khó khăn trong sinh hoạt, ảnh hưởng đến tinh thần người bệnh. Tuy nhiên, với sự phát triển của y học hiện đại, giờ đây bệnh nhân có thể được thực hiện đặt Stent thực quản. Với phương pháp này, bệnh nhân có thể tự ăn uống bình thường và giảm cảm giác đau đớn. Phương pháp này chỉ thực hện trong vòng 30p, sau 24 giờ bệnh nhân có thể ăn - uống theo đường tự nhiên bình thường và xuất viện về nhà.

Ngày 5/11/2016, BVĐK Hoàn Mỹ Cửu Long đã tiến hành đặt stent thực quản cho 1 bệnh nhân là anh C.Q.K, 32 tuổi đến từ Năm Căn, Cà Mau với chẩn đoán Ung thư thực quản ở giai đoạn cuối. Bệnh nhân không thể ăn được do khối u phát triển lớn làm hẹp lòng thực quản, giảm hơn 10kg trong vòng 3 tháng và nhập viện điều trị trong tình trạng suy kiệt, rất yếu. Không chần chờ, các BS đã tiến hành thực hiện nội soi đặt stent thực quản cho bệnh nhân. Theo BS. CKI  Phạm Hữu Dũng, do không ăn được, bệnh nhân ung thư thực quản giai đoạn đã di căn có thể tử vong vì cơ thể thiếu dinh dưỡng trước khi chết vì bệnh ung thư nên việc giải quyết vấn đề dinh dưỡng cho người bệnh là rất cần thiết. Sau khi đặt stent, anh K đã có thể ăn uống bình thường và xuất viện cùng ngày. BVĐK Hoàn Mỹ Cửu Long là một trong những BV đầu tiên tại Cần Thơ thực hiện thành công phương pháp này. Được áp dụng từ năm 2008, đặt stent thực quản đã giúp cho nhiều người bệnh ung thư thực quản ở giai đoạn cuối có thể tự ăn uống, nâng cao sức khỏe để chống chọi lại với bệnh tật. 

Ngọc Ánh