Bệnh viện Bạch Mai ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại trong cứu chữa người bệnh

Vừa qua, chiều 22/6/2018, tại Hà Nội, Bệnh viện Bạch Mai (Bộ Y tế) đã tổ chức lễ tiễn 2 bệnh nhân suy đa tạng được cấp cứu và điều trị thành công sau hơn một tháng và sơ kết một năm triển khai Robot phẫu thuật tại Bệnh viện Bạch Mai. Buổi lễ có sự tham dự của bà Nguyễn Thúy Anh, Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội, PGS.TS Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục quản lý Khám, chữa bệnh, ban lãnh đạo bệnh viện Bạch Mai, trưởng các khoa, phòng đã tham gia cấp cứu, hội chẩn và điều trị cho 2 bệnh nhân.

Huy động 27 chuyên khoa phối hợp chẩn đoán, điều trị
 

Chứng kiến thấy sự bình phục của 2 bệnh nhân ngay tại khán phòng, bà Nguyễn Thúy Anh, Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội cho biết, bà cảm thấy hạnh phúc- xúc động- vui mừng và tự hào vì sự nỗ lực của các giáo sư, bác sỹ bệnh viện Bạch Mai đã giành giật sự sống cho người bệnh, vì thành tựu nền y học nước nhà góp phần nâng cao vị thế trên thế giới, theo đúng tinh thần của Nghị quyết TW 20/NQ-TW.
 

Trước đó, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận bệnh nhân T.V.B nam 62 tuổi, trong trong tình trạng nguy kịch, hôn mê, liệt hoàn toàn nữa người trái, suy hô hấp rất nặng, bụng chướng căng. Bệnh nhân còn có tiền sử đái tháo đường, tăng huyết áp, gút hơn 20 năm có biến chứng hẹp động mạch vành.
 

Sau khi hội chẩn toàn viện với 27 chuyên ngành khác nhau, bệnh nhân được chẩn đoán nhồi máu não, viêm tụy cấp, tăng áp lực thẩm thấu biến chứng suy đa phủ tạng và quyết định các biện pháp hồi sức tích cực như: Bệnh nhân đã được xử trí cấp cứu đặt nội khí quản, thở máy, bù dịch, lọc máu liên tục, điều chỉnh đường huyết và sử dụng các biện pháp hồi sức tích cực khác…dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch, kháng sinh phổ rộng…
 

Sau 3 ngày hồi sức tích cực, bệnh nhân thoát sốc, tình trạng suy đa tạng cải thiện, nhưng vẫn liệt hoàn toàn nửa người trái, không có khả năng ho khạc, liệt hoàn toàn dây thanh âm bên trái.Tiên lượng không thể rút được nội khí quản, bệnh nhân đã được mở khí quản và bỏ máy thở sau đó. Sau khi bỏ được máy thở, bệnh nhân tiếp tục được chăm sóc đặc biệt, kiểm soát nhiễm khuẩn, kiểm soát đường huyết… và đặc biệt là kết hợp phục hồi chức năng tại giường.
 

Sau một tháng, bệnh nhân tỉnh hoàn toàn, liệt nửa người trái đang hồi phục tốt đã ăn uống được bình thường tiếp tục được phục hồi chức năng, bắt đầu tập đi. Cuối cùng sau 45 ngày bệnh nhân đã hồi phục gần như hoàn toàn, đường huyết, huyết áp được kiểm soát ổn định và ra viện.
 

Trường hợp thứ 2 là bệnh nhân nữ Mai Thị L, 34 tuổi ở Tuyên Quang được chẩn đoán loét dạ dày có chỉ định dùng hỗn hợp thuốc (chống vi khuẩn HP, ức chế bơm proton (PPI), và clarithromycine), trước đó chị có uống 1 liều sau đó thấy ngứa, khó chịu đã tạm dùng thuốc 1 ngày thì hết đến sáng  ngày 13/05/2018, chi lại tiếp tục uống, sau đó có biểu hiện của dị ứng như đỏ da, phù mặt, bồn chồn, khó chịu…
 

Bệnh nhân đã đến bệnh viện Hùng Vương (Phú Thọ) khám với chẩn đoán phản vệ.  xử trí với các thuốc chống dị ứng như; dimedrol, adrenalin nhưng tình trạng nặng lên, bệnh nhân thấy mệt, chóng mặt tiếp đó là hôn mê, co giật, suy hô hấp nặng và ngừng tuần hoàn.
 

Ngay lập tức bệnh nhân được cấp cứu ngừng tuần hoàn (ép tim ngoài lồng ngực), sau 20 phút bệnh nhân có tim đập trở lại. Bệnh nhân tiếp tục được xử trí sốc phản vệ theo phác đồ mới của Bộ Y Tế (thông tư 51/BYT/2017), đặt nội khí quản, thở máy, duy trì adrenalin…
 

Mặc dù được hồi sức tích cực theo đúng phác đồ nhưng sau đó bệnh nhân lại tiếp tục ngừng tuần hoàn lần 2, các nhân viên y tế lại tiến hành ép tim ngoài lồng ngực trong khoảng 15 phút nữa tim mới đập trở lại.
 

Nhận định đây là trường hợp phản vệ nguy kịch với các diễn biến phức tạp, bệnh nhân sẽ tử vong, lãnh đạo BV Hùng Vương đã gọi điện cho Gs Nguyễn Gia Bình, Bệnh viện Bạch Mai để xin ý kiến hỗ trợ.
 

Giáo sư Bình nhận định, đây là một trường hợp phản vệ nguy kịch biến chứng ngừng tuần hoàn, suy đa tạng nên cần được chuyển ngay đến Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bạch Mai để hỗ trợ tim phổi nhân tạo (ECMO). Trong những trường hợp này, nếu được chuyển đến các trung tâm hồi sức với các trang thiết bị, thì cơ hội sống của bệnh nhân cao hơn. Gs Bình đã báo cáo cho Ban Giám đốc  và nhận được chỉ đạo: BV tập trung mọi nỗ lực cao nhất để cứu sống bệnh nhân.
 

Một mặt BV Bạch mai liên tục giữ liên lạc tư vấn từ xa trong quá trình xử trí, vận chuyển mặt khác đã cử ngay 1 đội cấp cứu do bác sĩ Phạm Thế Thạch lên đường và liên tục duy trì liên lạc trên đường đi.
 

Sau khi tiếp cận được bệnh nhân trên đường gần TP Việt Trì bác sĩ Thạch đã hội chẩn trên xe cứu thương và hộ tống bệnh nhân về Bạch Mai. Đồng thời, tại Khoa Hồi sức tích cực Bệnh viện Bạch Mai, nhóm Bs thực hiện kỹ thuật tim phổi nhân tạo tại giường (ECMO) gồm các Bs HSTC do Bs Cường phụ trách, Bs phẫu thuật mạch máu do Bs Đạt phụ trách và các chuyên khoa khác đã chuẩn bị sẵn sàng chờ đón bệnh nhân.
 

14h30, Bệnh nhân được các bác sĩ Bệnh viện Hùng Vương và Bệnh viện Bạch Mai phối hợp vận chuyển đến khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng nguy kịch: nhịp tim rất nhanh, 170 lần/phút, huyết áp thấp phải duy trì thuốc vận mạch liều rất cao, hôn mê sâu, suy hô hấp rất nặng, SPO2 chỉ đạt 60% với oxy tối đa, phù phổi cấp rất nhiều bọt hồng qua ống nội khí quản, xét nghiệm nhanh thấy có thiếu oxy và toan chuyển hóa nặng rối loạn. Chẩn đoán đây là một trường hợp phản vệ nguy kịch với biến chứng ngừng tuần hoàn, chảy máu phổi, siêu âm tim thấy tim đập rời rạc rất yếu, vì vậy không thể tiếp tục dùng thuốc, cần phải thực hiện kỹ thuật ECMO ngay lập tức.
 

Mặc dù kỹ thuật ECMO là kỹ thuật rất khó liên quan đến phẫu thuật mạch máu, trang thiết bị hiện đại nhưng để chạy đua với thời gian tính bằng phút nên chỉ trong khoảng 15 phút sau khi vào viện, máy ECMO đã được kết nối với bệnh nhân. Ngay sau khi có hỗ trợ của máy ECMO, nhịp tim của bệnh nhân giảm tử 170 xuống 120 và 80 lần/ phút và ngừng đập…, điện tâm đồ là đường thẳng và siêu âm tim thấy tim gần như không có hoạt động co bóp.. Tình trạng này kéo dài liên tục 5 ngày trong sự lo lắng của thầy thuốc và gia đình bệnh nhân khi thấy bệnh nhân hôn mê, đồng tử hai bên giãn, chảy máu rất nhiều nơi. Nhưng các thầy thuốc khoa Hồi sức tích cực bệnh viện Bạch Mai đã tiếp tục chiến đấu với thần chết.
 

Đến ngày thứ 6, một chút hy vọng lóe lên, khi tim bắt đầu hoạt động trở lại trên máy theo dõi thấy các hoạt động điện của tim, nhịp tăng từ 50 lên đến 90 lần/phút, khi siêu âm thấy tim bắt đầu co bóp tốt hơn nhưng tình trạng suy đa tạng chưa cải thiện nhiều. Bệnh nhân tiếp tục được ECMO, lọc máu liên tục, thở máy, truyền các chế phẩm máu, kháng sinh, duy trì thuốc chống đông…
 

Đến ngày thứ 12, tim đã hồi phục tốt hơn, ý thức tỉnh hơn đã tiến hành ngừng máy ECMO. bệnh nhân tiếp tục hỗ trợ  thở máy, suy thận phục hồi chậm nên tiếp tục lọc máu. Đến ngày thứ 20, bệnh nhân tỉnh táo, hết suy đa tạng nên đã rút nội khí quản, thở oxy liều thấp, tập phục hồi chức nặng.
 

Ngày thứ 25 sau khi bị phản vệ, nhờ các biện pháp hồi sức tích cực, chăm sóc toàn diện và phục hồi chức năng kết hợp nên bệnh nhân đã tự đi lại được, không phải thở oxy.
 

Sau hơn 1 tháng dưới sự chỉ đạo sát sao của Ban Giám Đốc với sự nỗ lực phối hợp chặt chẽ của các Gs bác sĩ, các khoa trong toàn Bệnh viện Bạch Mai phối hợp chặt chẽ với bv Hùng Vương và sự tin tưởng và phối hợp chặt chẽ của gia đình bệnh nhân, bệnh nhân một lần nữa được hồi sinh và trở về với chồng và hai con nhỏ. Sự kỳ diệu hiếm có khi tim đã ngừng hoạt động trong thời gian dài với sự hỗ trợ ECMO mà vẫn có khả năng hồi phục.
 

Hệ thống phẫu thuật robot phát huy hiệu quả
 

Nguyễn Thúy Anh, Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội, PGS.TS Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục quản lý Khám, chữa bệnh tặng hoa chúc mừng 2 bệnh nhân nặng được cấp cứu, điều trị thành công.
 

Phát biểu tại buổi họp báo về những kết quả đạt được sau 1 năm triển khai Robot trong phẫu thuật chấn thương chỉnh hình (hệ thống Robot Mako), phẫu thuật thần kinh (hệ thống Robot Rosa) và phẫu thuật cột sống (hệ thống O.arm và định vị không gian 3 chiều), PGS.TS Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đánh giá cao những kết quả của BV Bạch Mai đã đạt được trong 2 chuyên ngành khó là phẫu thuật cột sống và phẫu thuật thần kinh.
 

 Sau một năm triển khai, BV Bạch Mai đã phẫu thuật chấn thương chỉnh hình,thay khớp cho 62 người bệnh có Robot Mako hỗ trợ (bao gồm 44 khớp gối, 18 khớp háng); phẫu thuật thần kinh cho 68 người bệnh U não ứng dụng hệ thống Robot Rosa. Phẫu thuật cột sống, hệ thống máy O.arm và định vị không gian 3 chiều với tính ưu việt nổi trội, độ an toàn và chính xác cao, khả năng ứng dụng rộng rãi, người bệnh hồi phục nhanh sau phẫu thuật đã thực sự mang lại một cuộc cách mạng trong phẫu thuật chỉnh hình cột sống cho hơn 400 người bệnh cột sống và đạt kết quả tốt. Hệ thống Robot trong phẫu thuật giúp tối đa hóa sự chính xác trong xác định và đặt implants, giảm biến chứng, ít mất máu, giảm thời gian nằm viện, phục hồi nhanh, dễ vật lý trị liệu và thẩm mỹ cao. 
 

Lê Hảo