​ Tài liệu Hướng dẫn thực hành Dược lâm sàng: Lấp đầy khoảng trống của ngành dược lâm sàng Việt Nam

- Tài liệu hướng dẫn đầu tiên cấp quốc gia về thực hành dược lâm sàng cho dược sĩ trong một số bệnh không lây nhiễm được Bộ Y tế phối hợp cùngMerck Export GmbH Việt Nam (Merck Việt Nam) công bố ngày 30-10 sẽ góp phần lấp đầy khoảng trống của ngành dược lâm sàng tại Việt Nam, đồng thời mở ra kỷ nguyên hành động vì chất lượng điều trị tối ưu cho bệnh nhân, một cách chuyên sâu và đồng bộ.

Đây là tài liệu hướng dẫn đầu tiên cấp quốc gia về thực hành dược lâm sàng có tính pháp lý được soạn thảo bởi các chuyên gia đầu ngành cả nước dưới sự chủ trì của Bộ Y tế. Tài liệu cung cấp cho các dược sĩ lâm sàng những hướng dẫn về thực hành thuốc cũng như các kiến ​​thức về thuốc trong 03 bệnh lý thời sự nhất hiện nay: đái tháo đường, tim mạch, ung thư, nhằm thúc đẩy sử dụng thuốc hợp lý, nâng cao chất lượng điều trị, giảm chi phí y tế và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

PGS.TS. BS. Lương Ngọc Khuê - Cục trưởng cục Quản lý Khám chữa bệnh cho biết: “Tại Việt Nam, Bộ Y tế đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn thực hiện hoạt động dược lâm sàng trong bệnh viện. Tuy nhiên, việc ứng dụng dược lâm sàng của nước ta vẫn còn nhỏ lẻ, chưa đồng bộ nên chưa phát huy được hiệu quả tối đa. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là chúng ta đang thiếu những tài liệu tra cứu chuyên biệt, hệ thống hoá cho thực hành dược lâm sàng. Do đó, cục Quản lý Khám chữa bệnh và những chuyên gia đầu ngành cả nước đã đặt trọn tâm huyết vào việc xây dựng tài liệu “Hướng dẫn thực hành Dược lâm sàng cho dược sĩ trong một số bệnh không lây nhiễm”.
PGS.TS. BS. Lương Ngọc Khuê - Cục trưởng cục Quản lý Khám chữa bệnh

PGS.TS. BS. Lương Ngọc Khuê - Cục trưởng cục Quản lý Khám chữa bệnh phát biểu tại lễ công bố

Dược lâm sàng là hoạt động thực hành thuộc lĩnh vực khoa học sức khỏe, trong đó người dược sĩ thực hiện vai trò tư vấn về thuốc cho thầy thuốc, giúp tối ưu hóa phác đồ điều trị; đồng thời thực hiện vai trò cung cấp thông tin, tư vấn, hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, hiệu quả cho cán bộ y tế và cho người bệnh. Do đó, việc nâng cao năng lực thực hành dược lâm sàng rất quan trọng tại các bệnh viện cũng như với người dược sĩ theo đuổi chuyên ngành này.

TS. BS. Phan Văn Báu - Giám đốc bệnh viện Nhân Dân 115 TP.HCM chia sẻ: “Từ tháng 8/2017, bệnh viện chúng tôi đã triển khai “Sổ tay hướng dẫn thực hành dược lâm sàng tại bệnh viện”. Đồng thời bệnh viện đã ưu tiên điều động nguồn lực dược sĩ lâm sàng đến công tác thường trực tại khoa hồi sức tích cực chống độc, là nơi điều trị những người bệnh rất nặng, những người bệnh có ranh giới giữa sự sống và cái chết rất gần nhau, chúng tôi thấy rằng, sự sống của họ là vô giá. Những hoạt động trên đã mang lại hiệu quả tốt trong công tác điều trị, giảm tỉ lệ tử vong tàn tật, đồng thời giảm chi phí cho người bệnh, gia đình người bệnh, kể cả chi phí của bệnh viện”.

PGS.TS. BS. Lương Ngọc Khuê (giữa) vinh danh thành viên ban thẩm định từ trái qua: TS.BS. Phan Hướng Dương, TS.DS. Cẩn Tuyết Nga, PGS.TS.DS. Nguyễn Tuấn Dũng, GS.TS.BS Mai Trọng Khoa, TS.BS.Phan Văn Báu, PGS.TS.DS. Nguyễn Hoàng Anh.

Tuy nhiên, việc triển khai thực hành dược lâm sàng tại các bệnh viện cũng gặp không ít khó khăn. Theo thống kê trên cả nước năm 2018, trên 462 bệnh viện thuộc 57 tỉnh, số bệnh viện đã triển khai hoạt động dược lâm sàng một cách thường quy chỉ đạt 35,9%; 40% các câu trả lời cho biết các hoạt động phối hợp với nhân viên y tế khác đạt mức thỉnh thoảng trở lên.

TS. BS. Nguyễn Anh Dũng - Giám đốc BV. Nhân dân Gia Định – người chịu trách nhiệm chung cho việc chỉ đạo triển khai thực hành dược lâm sàng cho bệnh viện mình đã chỉ ra những thách thức trong việc triển khai hoạt động này: “Chúng tôi có thuận lợi là có được hành lang pháp lý rõ ràng để thực hiện dưới sự chỉ đạo tổng thể về mặt chiến lược từ Bộ Y tế, bên cạnh sự dẫn dắt, giám sát, động viên của Sở Y tế TP.HCM. Tuy nhiên, chúng tôi cũng gặp một số thách thức, đó là, dược sĩ hầu hết ra trường chưa có chuyên khoa dược lâm sàng. Khó khăn của bệnh viện cũng như cá nhân người dược sĩ là phải vừa làm vừa tự học, tự trau dồi, bồi đắp thêm kiến thức. Nguồn nhân lực dược sĩ lâm sàng luôn thiếu và không ổn định. Ngoài ra, do đặc thù chuyên sâu của công việc dược lâm sàng, vốn khó khăn hơn các phân môn dược khác, đòi hỏi người dược sĩ phải thực sự tâm huyết theo nghề, phải đầu tư khá nhiều công sức, cần có cả đầu tư về mặt thời gian và sự ủng hộ của ban giámđốc bệnh viện, của Sở  Ytế, và Bộ Y tế.”
 
Theo PGS.TS.DS. Nguyễn Thị Liên Hương - Trưởng bộ môn Dược lâm sàng, Đại học Dược Hà Nội, khi thực hành dược lâm sàng phát triển, điều này sẽ giúpbác sĩ và các nhân viên y tế khác có thể được cung cấp thêm thông tin chuyên sâu về thuốc để làm căn cứ kê đơn, sử dụng thuốc; đồng thời dược sĩ lâm sàng cũng hỗ trợ phát hiện các vấn đề liên quan đến thuốc, các sự cố y khoa tiềm tàng, từ đó giảm thiểu sai sót sử dụng thuốc, giảm thiểu rủi ro nghề nghiệp.Mặt khác, “tài liệu được xây dựng bởi các nhà chuyên môn và những nhà thực hành lâm sàng đầu ngành trên khắp 3 miền, nên nội dung khá phù hợp thực tiễn và tính chất vùng miền.” PGS. TS. NguyễnTuấn Dũng – Nguyên Trưởng bộ môn Dược lâm sàng, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh – Phó chủ tịch hội đồng thẩm định tài liệu cho biết thêm.


Vì vậy, tài liệu Hướng dẫn thực hành Dược lâm sàng ra đời vừa đáp ứng được nhu cầu tiếp cận các kiến thức về thực hành dược lâm sàng chuẩn xác, khoa học, dễ áp dụng về các bệnh lý không lây nhiễm nổi cộm nhất hiện nay của người dược sĩ; vừa cung cấp cho ngành dược lâm sàng tài liệu chuyên khoa tin cậy; đồng thời giúp các bệnh viện tháo gỡ phần nào khó khăn khi triển khai hoạt động này.
 
Tài liệu “Hướng dẫn thực hành Dược lâm sàng cho dược sĩ trong một số bệnh không lây nhiễm” là một phần quan trọng trong chương trình quốc gia “Nâng cao năng lực thực hành dược lâm sàng cho dược sĩ trong một số bệnh không lây nhiễm” giai đoạn 2018 – 2023 của Bộ Y tế.Tài liệu được xây dựng bởi 38 thành viên, chuyên gia đến từ 02 trường đại học, 17 bệnh viện và 05 hiệp hội trên cả nước dưới sự giám sát chặt chẽ của Cục quản lý Khám Chữa bệnh – Bộ Y tế.
 
Lê Hoàng